Το σημερινό patch δεν ξεχωρίζει για την πολυπλοκότητά του — είναι εξαιρετικά απλό — αλλά για την εντυπωσιακή του ευελιξία. Ας το πούμε 80s Synth. Από Axel F μέχρι Human League και A-Ha, αν το πετύχεις, δύσκολα θα χρειαστείς άλλο 80s sample pack.
«Ένα patch δεν μπορεί να είναι ευέλικτο», θα πει κανείς. «Ακούγεται μόνο όπως είναι».
Λάθος. Αυτό το patch ακούγεται καλά σε οποιαδήποτε περιοχή του keyboard κι αν το παίξεις. Λειτουργεί ως b-line, ως chords και ως lead με εκείνο το χαρακτηριστικό, σχεδόν παιχνιδιάρικο synth ύφος. Αυτό είναι ασυνήθιστο: τα περισσότερα patches ακούγονται υπέροχα χαμηλά ή ψηλά, αλλά χάνουν τον χαρακτήρα τους στο άλλο άκρο.
Επιπλέον, το 80s Synth είναι αρμονικά απλό και percussive, οπότε μπορείς να χτίσεις ολόκληρο track χωρίς άλλα μουσικά μέρη, κάτι που σπάνια συναντάς στον synth κόσμο. Στο παράδειγμα που ακολουθεί, το ίδιο patch χρησιμοποιείται με τρεις διαφορετικούς τρόπους.
Η λογική του walkthrough δεν είναι μόνο πώς φτιάχνεται, αλλά και γιατί λειτουργεί και πώς μπορείς να το προσαρμόσεις. Περιλαμβάνει επίσης μερικά broader tips, όπως το πώς να διαχειρίζεσαι πιο γεμάτα mixdowns.
Και, βέβαια, τέτοιες παραλλαγές αυτού του patch εξακολουθούν να ακούγονται συχνά και σήμερα σε electronic tracks. Το βασικό takeaway είναι απλό: δοκίμαζε πάντα τα patches χαμηλά, στη μεσαία περιοχή και ψηλά, για να μην χάσεις το καλύτερο register τους.
Μπορείς να κατεβάσεις όλα τα MIDI files εδώ για να ακολουθήσεις το παράδειγμα.
Step 1: Επιλογή synth
Οποιοδήποτε subtractive synth μπορεί να αποδώσει το 80s Synth, όμως εδώ χρησιμοποιείται το Repro-5 της u-he, το virtual Prophet 5. Το Prophet 5 ταιριάζει ιδανικά σε αυτόν τον ήχο και έχει χρησιμοποιηθεί σε πολλά από τα tracks που τον έκαναν γνωστό. Υπάρχει και free trial για να δουλέψεις μαζί του.
Φόρτωσε το Repro-5 ή κάτι αντίστοιχο και ξεκίνα από ένα init patch.
Step 2: Βάλε ένα riff να παίζει
Είναι πιο εύκολο να προγραμματίσεις ένα synth όταν παίζει ένα riff, οπότε χρησιμοποίησε το MIDI file του παραδείγματος. Οποιαδήποτε ομοιότητα με το Take On Me είναι συμπτωματική, αν και το κομμάτι των A-ha χρησιμοποιεί πολύ κοντινό sound, έστω κι αν φτιάχτηκε σε Juno 60.
Step 3: Saw waves
Οι αρχικές ρυθμίσεις του Repro-5 είναι ήδη αρκετά κοντά στο 80s Synth, αλλά αν δουλεύεις με άλλο synth, βάλε και τους δύο oscillators σε saw wave, με τον B μία οκτάβα κάτω από τον A.
Σε επίπεδο στάθμης, ανέβασε τον A στο μέγιστο και τον B περίπου στο 75%.
Step 4: Το attack του ήχου
Το patch είναι αρκετά percussive, κυρίως χάρη στο filter envelope που δρα πάνω στο low-pass filter του Prophet. Ρύθμισε λοιπόν το Cutoff στο 25% και το Envelope Amount στο 60%, ώστε να δημιουργείται ένα harmonic frequency spike στην αρχή της νότας.
Ο πειρασμός εδώ είναι να χτίσεις όλη την percussiveness μόνο με το filter. Αν βάλεις Filter Attack 0, Decay 38 και Sustain 20, ο ήχος γίνεται πιο punchy, αλλά χάνει μέρος της τονικότητάς του.
Αντί γι’ αυτό, ρύθμισε Attack στο 0%, Decay στο 60%, Sustain στο 50% και Release στο 55%.
Step 5: Μπάσο και chords
Πρόσθεσε τώρα το bassline και τα chords που ακούστηκαν πριν, γιατί αυτά θα αναδείξουν καλύτερα τις επόμενες μικρές ρυθμίσεις. Τα MIDI files βρίσκονται στο ίδιο αρχείο που κατέβασες πριν.
Όταν τα ακούς όλα μαζί, το groove αποκτά αμέσως περισσότερο σώμα. Αν δουλεύεις για τη Great Stuff, αγνόησε την ομοιότητα του bassline riff με το remix του Walking Away των The Egg από τον Tocadisco. Αν όχι, θα αναγνωρίσεις ήδη μια παρόμοια αίσθηση στο bass sound.
Από εδώ και πέρα, άκουσε το αποτέλεσμα σε καλά monitors ή headphones, γιατί τα επόμενα βήματα είναι διακριτικά αλλά σημαντικά.
Step 6: Amplitude envelope
Περνάμε στο amplitude envelope, που στο Prophet ονομάζεται Amplifier, και αντιγράφουμε την αρχή των ρυθμίσεων του filter envelope. Βάλε Attack στο 0% και Decay στο 60%. Η διαφορά είναι στο Sustain, που εδώ πρέπει να πάει στο 0%, και στο Release, που το θέλουμε στο 20%.
Αν θέλεις, δοκίμασε να αλλάξεις και το Filter Sustain για να καταλάβεις καλύτερα γιατί επιλέχθηκαν αυτές οι τιμές. Μετά, επανέφερέ το στη θέση του.
Step 7: Λίγη αναλογική αστάθεια
Πρόσθεσε τώρα λίγο από το ζεστό analogue χαρακτήρα που λείπει, ανεβάζοντας το Voice Detune στο 41%. Έτσι προσομοιώνεται το πώς οι πρώιμοι analogue oscillators δεν ήταν ποτέ απόλυτα κουρδισμένοι μεταξύ τους — ούτε καν με τον εαυτό τους — με την πάροδο του χρόνου. Το αποτέλεσμα παύει να ακούγεται τόσο ψηφιακό και κλινικό.
Στη συνέχεια, ανέβασε και το Noise oscillator στο 40 για λίγη περισσότερη αιχμή.
Το ενδιαφέρον είναι ότι τα τρία διαφορετικά μέρη αποκτούν ξαφνικά μεγαλύτερο διαχωρισμό, ακόμη κι αν δεν έχουν αλλάξει ακόμη τα mix levels. Η ίδια λογική μπορεί να βοηθήσει και σε άλλα synth patches, είτε για να ξεχωρίσουν μέσα σε ένα track είτε για να τα τραβήξεις πιο πίσω στο background μειώνοντας detuning και θόρυβο.
Step 8: Processing
Ήρθε η ώρα για λίγο processing. Δεν χρειάζεται τίποτα υπερβολικό, όμως ο Velvet tape emulator του Repro-5, αν μπει και στα τρία μέρη, προσθέτει σώμα και tonality.
Λίγο delay από το Lyrebird δουλεύει πολύ καλά στο lead.
Τέλος, το reverb από το Drench ζωντανεύει τα chords.
Step 9: Τι άλλο μπορείς να δοκιμάσεις
Το patch έχει στηθεί και παιχτεί με αρκετά percussive λογική, όμως μπορείς να ανεβάσεις το amp sustain για πιο μακριές, held νότες — ιδανικές για chords. Κάποιο punch θα εξακολουθεί να έρχεται από το filter envelope, οπότε το percussive στοιχείο θα παραμείνει.
Σημείωση: ίσως αξίζει να μειώσεις το Voice Detune για sustained notes, γιατί το wobble από το detune ακούγεται πιο έντονα όταν οι νότες κρατάνε περισσότερο.
Step 10: Παραλλαγές
Μπορείς να φτιάξεις πολύ εύκολα παραλλαγές του 80s Synth απλώς αλλάζοντας waveforms. Δοκίμασε, για παράδειγμα, square waves.
Αμέσως ο ήχος αποκτά περισσότερη αρμονική πυκνότητα, κάτι που ταιριάζει αν αυτό ψάχνεις. Η συγγένεια με το Take On Me γίνεται πολύ πιο εμφανής, αφού εκείνο το εμβληματικό riff βασίζεται σε square waves. Και το bass sound πλησιάζει ακόμη περισσότερο το remix του Walking Away, παρότι δεν παίζει ακριβώς τις ίδιες νότες.
Μπορείς να πάρεις πολύ περισσότερα από το 80s Synth — και από πολλά άλλα patches — με αυτόν τον τρόπο, αλλά υπάρχει πάντα συμβιβασμός. Αν ακούσεις όλα τα μέρη μαζί, οι συχνότητες αρχίζουν να επικαλύπτονται παντού και δεν μπορείς πια να τα παίξεις όλα ταυτόχρονα.
Αυτό είναι και ένα χρήσιμο μάθημα για τα δικά σου tracks: αντί να παλεύεις να ισιώσεις synths με EQ σε ένα γεμάτο mix, μερικές φορές κρατάς το γενικό vibe ενός patch και ανοίγεις περισσότερο χώρο στο frequency spectrum, απλώς αλλάζοντας square waves σε saw σε ορισμένα μέρη.
Τελική σκέψη
Αν ακούσεις ξανά το τελικό groove, οι πιο προσεκτικοί θα προσέξουν ότι στο lead έχει προστεθεί και Unison για λίγο παραπάνω πάχος.
Και κάπως έτσι προκύπτει ένα από τα πιο απλά patches που μπορείς να φτιάξεις, αλλά και ένα από τα πιο προσαρμόσιμα. Είναι πολύ πιθανό να είναι ακριβώς αυτό που φαντάζονται οι μη μουσικοί του ’80 όταν ακούν τη λέξη «synth».
Πολλά κλασικά synth patches προσπαθούσαν να μιμηθούν πραγματικά όργανα — piano, brass, bass guitar, strings — αλλά αυτό εδώ δηλώνει ξεκάθαρα «synth». Από το Love Action των Human League μέχρι το Axel F του Harold Faltermeyer, αυτός ο ήχος βρέθηκε ξαφνικά παντού στην pop.
Γιατί έγινε τόσο δημοφιλής; Η απλή απάντηση είναι «γιατί ακουγόταν καλά». Υπάρχει όμως και μια πιο διασκεδαστική θεωρία: στα πρώτα χρόνια των πιο προσιτών synths, τα περισσότερα συγκροτήματα μπορούσαν να αγοράσουν μόνο ένα, και συχνά δεν υπήρχε καν δυνατότητα αποθήκευσης presets. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, ένα sound που μπορούσε να επαναχρησιμοποιηθεί για basslines, chords και leads είχε απόλυτη λογική.
Κι αν έχεις καλύτερη εξήγηση, μπορείς να τη μοιραστείς στα σχόλια.
Μπορείς να δοκιμάσεις το Repro-5 σε free trial εδώ.
